İbrahim A. Khairallah’ın Kaleminden: Yeni Türkiye’nin Kurucusu: Mustafa Kemal
Sunuş: 98 yıl önce, Kemalist Türkiye’nin dış dünyada dikkatle takip edildiğinin bir kanıtı olarak Mısır İçişleri Bakanlığı Eski Siyasi Büro Şefi İbrahim A. Khairallah tarafından Current History’e “Mustapha Kemal – Maker of the New Turkey” ismiyle bir makale yayımlandı (Nisan 1928, Cilt: 28, No.: 1, ss. 65-71). 1928’de yazılmış olmasına rağmen -bazı küçük detaylarda rastlanan hatalar dışında- Atatürk, cumhuriyet ve Kurtuluş Savaşı hakkında oldukça isabetli ve değerli tespitlerden oluşan bu makale, bugüne kadar Türkçeye çevrilmemişti. TurkInkilabi.com olarak bu değerli makalenin tam halini, dipnotlar da ekleyip herhangi bir sansüre uğratmaksızın tercüme etmeyi ve yayınlamayı Türkçe literatüre bir borç bilerek Umut Emre Alp’in metnin özüne sadık tercümesiyle internete kazandırdık. Literatüre katkısı olması dileğiyle, iyi okumalar.
Devamını OkuVeba Geceleri Romanında Kurucu Lideri Aramak: Atatürk ve Kolağası Kamil Analojisi
Orhan Pamuk’un Veba Geceleri romanı[1] 2021 yılında Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Pamuk’un beş yıllık bir çalışmasının sonucunda yayımlanan roman, Osmanlı Devleti’ne bağlı Minger Adası’nda başlayan veba salgınını ve daha sonrasında adanın bağımsızlığına giden süreci işlemektedir.
Devamını OkuProf. Mahmut Esat Bozkurt ve Bir Yabancı Gözü ile Türk Hukuk İnkılâbı
Sunuş: Okumakta olduğunuz makale, Türk Hukuk Devrimi’nin Atatürk’le beraber mimarı olan Prof. Mahmut Esat Bozkurt’un vefatının ardından Kemal Fikret Arık tarafından, Mahmut Esat Bozkurt’un vefatının ardından kaleme alınmıştır. Türkiye’den Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne gönderilen ilk hâkim olan, medeni hukuk profesörü kıymetli hukukçu Kemal Fikret Arık tarafından, henüz doktorasını yeni bitirmişken yazılan bu makale, internette ilk defa -esas metne sadık kalınarak- köşeli parantezi bazı kelimelerin karşılığı da verilerek yayınlanmaktadır. Türk Hukuk Devrimi’nin en büyük atılımı olan 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi’nin TBMM’de kabulünün 100. yıl dönümünde bu makaleyi paylaşmaktan mutluluk duyuyoruz.
Devamını OkuHıfzı Veldet Velidedeoğlu’nun Kaleminden: Türk Hukukunda Kadının Yeri
Sunuş: Okumak üzere olduğunuz makale, Medeni Hukuk Profesörü Hıfzı Veldet Velidedeoğlu’nun henüz doçent olduğu 1935 yılında Ülkü dergisinde yayınlanmış ancak internette bugüne kadar hiç yer almamış bir metindir. “Hıfzı Veldet” imzasıyla yayımlanan makalede Türk kadınının Türk hukuk sistemindeki yeri tartışılmakta, kadınların hukuksal durumu Hukuk Devrimi’nin öncesi ve sonrasıyla mukayeseli olarak incelenmektedir. Okura kolaylık sağlamak için metnin aslına sadık kalınarak bazı kelimelerin karşılığı köşeli parantez içinde eklenmiştir. Türk İnkılâbı Tarih Topluluğu olarak, kadın haklarına dair önemli ancak gözden kaçmış bir metni daha internete kazandırıyor olmanın heyecanını taşıyor, bu vesileyle Velidedeoğlu ailesine destekleri için teşekkür ediyoruz. Okunması ve istifade edilmesi dileğiyle.
Devamını OkuCumhuriyet’in İlk Yıllarında Dış Politikada Milliyetçilik: Çin Türkistanı Sorunu ve Kemalist Türkiye’nin Siyaseti
Giriş
Soğuk savaştan önce başlayan ve günümüzde de uluslararası gündemi meşgul etmeyi sürdüren en önemli ulusal sorunlardan biri Xinjiang/Doğu Türkistan meselesidir. Bu sorun, temelde bölgedeki Türk ve müslüman Uygur nüfusun bağımsızlık ya da daha geniş anlamda özerklik taleplerine karşılık, Çin yönetimlerinin merkezileşme politikalarını giderek yoğunlaştırması sonucu devam eden bir çatışma niteliğinde olup yalnızca Çin’i değil, bölgesel ve küresel ölçekte birçok devleti doğrudan ilgilendirmektedir.
Türk halkının etnik, kültürel, dilsel bağları nedeniyle özellikle Uygur ve Kazak gibi diğer Türk topluluklarına duyduğu tarihsel sempati, bu sorunun Türkiye kamuoyunda yakından izlenmesine yol açmaktadır. Ayrıca, uzun yıllar bağımsız tek Türk devleti olma konumuna sahip Türkiye’ye göç eden çok sayıda Uygur’un burada kendi diasporasını oluşturmuş olması, meselenin Türkiye’deki görünürlüğünü daha da artırmıştır. Bu nedenle, Xinjiang/Doğu Türkistan sorunu Türkiye’nin dış politika ve kamuoyu gündeminde uzun yıllardır önemini koruyan bir konu hâline gelmiştir.
Devamını Oku100. Yılında Şapka Devrimi ve Kılık Kıyafet Devrimi Üzerine Röportaj
Sunuş: 25 Kasım 1925’te, Türk Devrimi’nin en radikal adımlarından birisi, 671 sayılı Şapka İktisası Hakkındaki Kanun‘un TBMM’de onaylanmasıyla atılmıştı. Dokuz sene sonra, 1934’te 2596 sayılı Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanun ile de Kılık Kıyafet Devrimi’nin hukuksal çerçevesi çizilecekti. Ancak, Şapka Devrimi ve Kılık Kıyafet Devrimi’ni salt bu iki kanundan ibaret görmek hatalı ve eksik bir yaklaşım olacaktır. Osmanlı’nın son dönemlerinde III. Selim ve II. Mahmud öncülüğünde girişilen reformların tecrübesiyle, Mustafa Kemal Atatürk öncülüğünde toplumsal yaşamı doğrudan doğruya değiştirip dönüştüren Şapka Devrimi ve Kılık Kıyafet Devrimi, tarihimizdeki pek çok konu gibi ezberlerle ve yanlış bilgilerle hatırlanmaktadır ve kuşkusuz en çok çarpıtılan konulardan da biridir. Tam da Şapka Devrimi’nin resmileştiği tarihin 100. yıl dönümünde, konu hakkında yazdığı yüksek lisans tezini kitaplaştıran Dr. Burcu Özcan Erdal’la kitabından hareketle özlü bir röportaj yaptık. Kendisine teşekkürlerimizi sunuyor, röportajın okuyucuya faydalı olmasını diliyoruz.
Devamını OkuIsaac F. Marcosson’ın Kaleminden: Kemal Paşa
Sunuş: 20 Ekim 1923’te, Cumhuriyet’in ilanına tam 9 gün kala, Amerikan menşeili The Saturday Evening Post gazetesinde “KEMAL PASHA” adlı bir röportaj yayımlandı. Röportajı yapan Isaac Frederick Marcosson, yazısına konu olan, Temmuz 1923’te yaptığı görüşmeyi alelade bir mülakat gibi değil; gerek Gazi’ye, gerek Türk Devrimi’nin sair figürlerine ve gerekse Türkiye ziyaretinde deneyimlediği her şeye (dolayısıyla döneme) dair bolca tasvir ve kendi öngörülerini de içeren geniş bir röportaj yazısı olarak kaleme alıyordu. İçerdiği detaylarla dönemsel bir okuma için her yönden adeta bir hazine olan bu röportaj, sadece Anayasa hukukçusu Prof. Dr. Ergun Özbudun tarafından Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi’nin 1984 Kasım sayısında yayımlanmak üzere tercüme edilmiş ama bilinmeyen sebeplerle metinde epey önem taşıyan birçok yerin çevirisi de eksik bırakılmıştı. TurkInkilabi.com olarak bu röportajın tam halini, dipnotlar da ekleyip herhangi bir manipülasyon veya sansüre uğratmadan tercüme etmeyi, Türkçe literatüre bir borç bildik ve Mustafa Berk Turhan’ın özüne sadık tercümesiyle internete kazandırdık. İyi okumalar.
Devamını OkuAtatürk, Kemalizm ve Türk Anayasaları Üzerine Röportaj
Sunuş: Gündemin baş döndürücü bir hızla değiştiği Türkiye’de tarihe not düşmek adına röportajlarımızı sürdürüyoruz. 2023’te yayımlanan Meclis Hükûmeti kitabı üzerinden ve gündeme de temas ederek -aynı zamanda Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden hocamız olan- Prof. Dr. Tolga Şirin ile keyifli ve öğretici bir röportaj yaptık. Röportaj teklifimizi kabul ettiği ve yanıtları için kendisine bir kez daha teşekkür ediyoruz. Metindeki köşeli parantezler ve dipnotlar, okuyucuya kolaylık sağlamak için tarafımızca eklenmiştir. Okuyucu için ufuk açıcı olması dileğiyle.
Devamını Okuİsmet İnönü’nün Kaleminden: Hadiselerle Dolu On Yıl
Sunuş
Okumak üzere olduğunuz makale, dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün 1947’de yayımlanan 4 ciltlik 10 Eventful Years isimli Encyclopedia Britannica yayınında İngilizce yayımlanan makalesinin Türkçe halidir. İnönü’nün özellikle II. Dünya Savaşı dönemi Türk dış politikası ekseninde kaleme aldığı bu makale, 15 Eylül 1947 tarihli gazetelerde Türkçe haliyle yayımlanmış; Vatan gazetesinde “Son Cihan Harbinde Türkiye’nin Siyaseti”, Akşam gazetesinde “Cumhurbaşkanının Mühim Bir Makalesi”, Cumhuriyet gazetesinde “İsmet İnönü’nün İngilizce Bir Ansiklopedide İntişar Eden Mühim Makalesi” başlığıyla verilmiştir. Yayımladığımız metin, Ulus gazetesindeki halinden günümüz Türkçesine aktarılmış, yazı aktarılırken köşeli parantezle bazı kelimelerin karşılığı verilmiş ve günümüz Türkçesine göre kimi düzeltmeler yapılmıştır. Örn.: “Patlıyan” yerine “patlayan”, “hiç bir” yerine “hiçbir”. Bugüne kadar gözden kaçırılmış bu önemli makalenin, istifade edeninin bol olmasını diliyoruz.
Devamını OkuCumhuriyet Halk Partisi ve Aile
Sunuş: Okumak üzere olduğunuz yazı, hukukçu ve milletvekili Vasfi Raşit Seviğ’in 1939’da verdiği konferansın metnidir. Erken Cumhuriyet Dönemi’nin aile hukuku tartışmalarına ışık tutması yönünden oldukça önem taşıyan bu metin, internette ilk defa yayınlanmaktadır. Okuma kolaylığı sağlamak için bazı kelimelerin karşılığı kapalı parantezle, editör tarafından eklenmiştir. İyi okumalar.
Devamını Oku
