1924 Anayasası, Kurucu Kadro, TCF ve SCF Üzerine Röportaj
Sunuş: 1924 Anayasası’nın 100. yılı vesilesiyle yapmış olduğumuz ikinci röportajda, Prof. Dr. Rıdvan Akın’ın evine konuk olduk. Röportajda Cumhuriyet Tarihi’ne ilişkin birçok konuya değinilmiş olmakla beraber; Rıdvan Akın, gündemdeki anayasa tartışmaları, 1924 Anayasası dönemindeki siyasal muhalefetin ikonik noktaları ve kurucu kadrodaki isimler hakkında samimi açıklamalar yapıp epey ihmal edilmiş alanlarda bilimsel tespitlerde bulundu. Rıdvan Akın, sitemizin mottolarından olan “Geliştirmek, eleştirmekten geçer” sözünün ve “bağımsız ve bilimsel” sloganının akademik mecradaki nadir örneklerinden biridir. Dolayısıyla bu röportaj bizim için çok özeldi. Yaklaşık 4 saat süren görüşmemizde bir an için bile usanmayan Rıdvan Hoca’mıza, samimi ve cesur cevapları için ve ayrıca bize gösterdiği misafirperverliği için teşekkür ederiz. Metindeki köşeli parantezli kısımlar ve dipnotlar, okuyucuya kolaylık sağlamak için tarafımızca eklenmiştir.
Devamını OkuKemalist Rejimin İktisat Doktrini
Sunuş: Okumak üzere olduğunuz yazı, The Financial Times’ın 1 Şubat 1937’de Turkey Supplement adıyla yayımladığı özel sayıda dönemin İktisat Vekili Celal Bayar tarafından kaleme alınmış ve bugüne kadar internette hiç Türkçesiyle yayınlanmamıştır. “Economic Doctrine of the Kemalist Regime: Guiding Turkey By Rational Ways Into the Foremost Rank of Modern Nations” başlıklı yani “Kemalist Rejimin İktisat Doktrini: Türkiye’yi Akılcı Yöntemlerle Modern Uluslar Arasında En Üst Sıralara Taşımak” başlıklı bu önemli yazı, Deniz Karakullukcu çevirisiyle yayınlanıyor. Bu çalışmanın Atatürk Dönemi ve Erken Cumhuriyet Dönemi için Türkçe literatüre önemli bir katkı sağlayacağına inanıyoruz. İyi okumalar.
Devamını Oku1924 Anayasası ve Yeni Anayasa Tartışmaları Üzerine Röportaj
Sunuş: Cumhuriyet’in ilanının ve 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun (1924 Anayasası’nın) kabulünün ertesinde olduğumuz bu tarihlerde, yeni Anayasa tartışmaları sıkça yapılmakta. Böylesi bir gündemde ve 1924 Anayasası’nın 1921 Anayasası ile beraber yer yer örnek gösterildiği yer yer eleştirildiği koşullarda hamasetten uzak ve olabildiğince bilimsel içerikle Doç. Dr. Dinçer Demirkent’le -yer yer kitaplaşmış doktora tezi Bir Devlet İki Cumhuriyet üzerinden- röportaj yaptık. Kendisine muazzam nezaketi ve tüm sorulara verdiği kapsamlı yanıtlar için teşekkür ediyoruz.
Yüzüncü Yılında 1924 Anayasası temasıyla yeni röportajlar ve çalışmalarla da karşınızda olmayı umuyoruz.
Devamını OkuSeyyid Bey’in Halifeliğin Kaldırılmasıyla İlgili Konuşması: Hilafetin Mahiyet-i Şeriyyesi
Sunuş: Cumhuriyet’in henüz ilk aylarında Adliye Vekilliği (Adalet Bakanlığı) yapmakta olan Mehmed Seyyid Bey, Halifeliğin kaldırılmasına ilişkin teklifin Meclis’te görüşüldüğü 3 Mart 1924 tarihli oturumda Hilafet’i tarihsel ve dinsel yönleriyle derinlemesine tartışmış ve çok beğenilen konuşması sıkça tebriklerle, alkışlarla kesilmiştir. Cumhuriyetimizin 100.yılını geride bıraktığımız şu günlerde Atatürk’ün deyimiyle “mazinin bir rüyası” olan Halifelik, tartışmalara konu. Bu gündemde, TurkInkilabi.com olarak Tarihe Geçen Konuşmalar serimizde bu tarihi konuşmayı da yayına hazırlayıp paylaşmaktan mutluluk duyuyor, tartışmalara katkı sağlayacağını umuyoruz. Bazı kelimelerin yanında eğik ve parantez içinde yazılı kelimeler, anlaşılırlığı sağlamak adına tarafımızca eklenmiştir.
Devamını OkuOsmanlı-Türk ve Japon Modernleşmesi Üzerine Röportaj
Sunuş: Cumhuriyetimizin 100. yılını kutladığımız ve oldukça üretken olduğumuz bu seneyi, sitemizdeki ilk uluslararası röportajı yaparak kapatıyor olmaktan mutluluk duyuyoruz. Türk İnkılâbı Tarih Topluluğu olarak 6 yıldan uzun süredir herhangi bir ekonomik veya siyasi çıkar amacı olmadan, herhangi bir dış destek görmeden yahut herhangi bir siyasal partiye yahut sair kuruluşa hiçbir anlamda bağlı olmaksızın faaliyet yürütmekteyiz. Sadece Türk Tarihi yazınına bilimsel anlamda katkı sunmak ve bunu yaparken çağın gelişmelerine ayak uydurup toplumu bilinçlendirmek adına çıktığımız bu yolda bir çalışmamızı daha geride bıraktık.
Devamını OkuTürk Hukuk Devrimi’nin Omurgası: 1924 Anayasası’nın Önemi Üzerine
Sitemize adını ve bizlere de onu anlatma misyonunu yükleyen Türk İnkılâbı (Bundan sonra Türk Devrimi olarak anılacaktır), Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılışının ardından Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu ve cumhuriyet rejiminin yerleşmesi sürecinde, ulus-devlet ve demokratik toplum inşası için devlet ve toplum adına yapılan yenilikler bütünlüğünü-sürecini ifade etmektedir. Devrimler tarihi içerisinde müstesna bir yere sahip olan Türk Devrimi’nin esas sıra dışı yönü, Max Weber’ci anlamda, rasyonel-yasal meşruiyete ve dolayısıyla hukuka verilen önemden ileri gelmektedir.[1]
Devamını OkuEcevit, Ortanın Solu, DSP ve Post-Kemalizm Üzerine Röportaj
Sunuş: Dr. Onur Alp Yılmaz’ın “Karaoğlan’ın Ak Güvercini Demokratik Sol Parti (1985‐2004)” isimli kitaplaştırılmış doktora tezinden ve yazarın diğer yayınlanmış metinlerinden hareketle yapılmış olan bu röportajda, Bülent Ecevit, DSP-SHP, sosyal demokrasi, Türkiye’deki sol gelenek, post-kemalizm gibi hususlara değinilmiştir. Yılmaz’a bu süreçteki desteği ve soruların her birine detaylı ve samimi yanıtlar verdiği için teşekkür ederiz. Türk İnkılâbı, bu röportajla beraber sosyal demokrasi, sol-Kemalizm ve post-Kemalizm üzerine ikinci detaylı röportaj yayınlanmış oluyor.
Üretmeye devam edeceğiz.
Devamını OkuTürkiye’de Ulus-Devletin Demokratik Hak Öznesi Olarak Azınlıklar
Türk İnkılâbı’nı, başka bir deyişle Atatürk Devrimi’ni savunanlar, çoğunlukla savundukları değerlere, uygulamalara dair özeleştiri yapmadıkları ve fikren de çağın yükselen değerlerine ayak uyduramadıkları için sıkça eleştirilmektedir. Yapılan bu eleştirilerin çoğunlukla rövanşist saikte olduğunu, bu eleştirileri yapan düşünürlerin veya kitlelerin silmeye, “aşmaya” çalıştıkları ulus-devlet, ulusal egemenlik, laiklik gibi ilkelere ve değerlere ikame olabilecek hiçbir şey ortaya koyamadıklarını düşünmekle beraber, özeleştiri ve iç hesaplaşma hususunda ise yer yer haklı olabilecekleri kanaatindeyim.
Devamını Okuİttihad ve Terakki’de Bir Hayalet: Selanikli Mustafa Kemal
Mustafa Kemal (Atatürk) Bey/Paşa’nın İttihad ve Terakki Cemiyeti (İTC) ile ilişkisine dair birbirinden farklı anlatılar mevcuttur. Bu durum, önemli ölçüde konunun ideolojik boyutundan kaynaklanmaktadır. Buna rağmen Yusuf Hikmet Bayur, Fethi Tevetoğlu, Bekir Tünay, E. J. Zürcher, Emel Akal, Alaattin Uca gibi pek çok yazar, konuyu karşılaştırmalı bir çerçeveye oturtarak netleştirmek adına önemli çalışmalar yapmıştır.[1] Bu çalışma ise, yeni olgular sunmak yerine, var olan anlatıların mukayesesi, analizi ve gözden kaçırdıkları noktalara işaret edilmesi yoluyla meseleye ufak da olsa bir katkı sunmayı hedeflemektedir. Çalışmada ağırlıklı olarak -elbette karşılaştırma yapılmak suretiyle- hatıratlara verilmiştir. Bunlara ek olarak, yukarıda ismi zikredilen kimi yazarların anlatılarına da –elbette yine karşılaştırma, yorum ve eleştiri yapmaktan kaçınılmayarak- başvurulmuştur.
Devamını OkuKemalizm, Post-Kemalizm ve Sosyal Demokrasi Üzerine Röportaj
Sunuş: Türkiye’de on yıllardır tartışılan pek çok meseleye temas ettiğimiz bu röportajı yayınlarken, Dr. Berk Esen’e röportaj için gösterdiği özen ve verdiği doyurucu cevaplar dolayısıyla bir kez daha teşekkür ederiz. TurkInkilabi.com’un dört yaşına basmasına birkaç gün kala şimdiye dek yaptığımız en kapsamlı röportajı paylaşmaktan mutluluk duyuyoruz.
-Türkiye’nin bitmeyen bir eğitim sorunu var. Siz de bir akademisyen olarak bu sorunları nasıl değerlendiriyorsunuz/gözlemliyorsunuz? Genç cumhuriyetin eğitim anlayışı, Köy Enstitüleri gibi deneyimler bugün için ne ifade edebilir?
Türkiye’nin eğitim sorunu aslında çok eski zamanlara gidiyor. Sonuçta Türkiye geç sanayileşen, dolayısıyla iktisadi kalkınmasını (en azından batı ülkeleri kadar) yapamayan bir ülke ve onun yarattığı şehirleşmenin çok hızlı bir şekilde ve ancak yakın zamanda gerçekleştiği durumu karşımızda bir sorun olarak var. Ve siyasi kurumlar zayıf, bunun paralelinde eğitim kurumları da çok güçlü olamadı.
Devamını Oku
